झन्डै एक बर्षको कसरत अनि १२ घण्टाको निरन्तरता पनि दुई पार्टी एकीकरण

नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रबीचको एकता प्रक्रियाको विषयमा बजारमा अनेक हल्ला आइरहेका बेला अन्ततः बिहीबार पार्टी एकता भएको छ । लामो समयपछिको गृहकार्य पश्चात एकताको लागि विहिबार बिहानैदेखि नेताहरुको निकै दौडधुप चल्यो । बिहान ६ बजेदेखि नेताहरु एकता प्रक्रियाको लागि निकै सक्रिय भए । अन्तत बेलुका ६ बजे एकता घोषणा गर्नका लागि राष्टिय सभा प्रवेश गरे । नेताहरुको
१२ घण्टे कार्यतालिका यस्तो रह्यो

मदन आश्रित स्मृति दिवसमा सम्बोधन
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले एमाले र माओवादी केन्द्रबीच हुन लागेको पार्टी एकता फुट्नका लागि नभएर जुट्नका लागि भएको उद्घोष गरे । २५ औँ मदन आश्रित स्मृति दिवसको अवसरमा आयोजित कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै उनले दुई पार्टीको एकतापछि गरिने नयाँ पार्टी दर्ताले नेपालको भविष्य निर्धारण गर्ने उल्लेख ग¥यो । प्रधानमन्त्री ओलीले नेपाली कांग्रेस अब प्रतिष्पर्धी पार्टी नरहेका समेत बताए । एमाले मोओवादी केन्द्र पार्टी एकता भएपछि काँग्रेस अब प्रतिस्पर्धी पार्टी नभएर सहयोगी पार्टी बनेको उनको भनाइ थियो ।
कार्यक्रममा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले आजकै दिन पार्टी एकता घोषणा गर्नका लागि आफूले नै पहल गरेको बताए ।
विधान अनुमोदन
नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रको एकता संयोजन समितिको बैठक बस्यो । उक्त वैठकले ९ सदस्य सचिवालयबो निर्णत अनि एकीकृत पार्टीको विधान अनुमोदन गर्यो । बिहीबार प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास बालुवाटारमा बसेको बैठकले विधान अनुमोदन गरेको हो ।
९ सदस्यीय हाइकमाण्ड
एमाले र माओवादी केन्द्रको एकतापछि बन्ने नेकपा कम्युनिष्ट पार्टीमा ९ सदस्यीय हाइकमाण्ड (सचिवालय) बनाउने निर्णय भयो । सचिवालय पार्टी सञ्चालनमा निर्णायक हुनेछ । एकता संयोजन समितिको बैठकले हाइकमाण्ड गठन गरेको हो । सचिवावलयमा विष्णु पौडेल महासचिव बन्ने भएका छन् भने नारायणकाजी श्रेष्ठलाई प्रवक्ता बनाउने निर्णय भएको छ । हाइकमाण्डमा दुई अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड रहनेछन् । त्यसपछिको वरियतामा झलनाथ खनाल, माधवकुमार नेपाल, वामदेव गौतम, नारायणकाजी श्रेष्ठ, ईश्वर पोखरेल, रामबहादुर थापा बादल र विष्णु पौडेल हुनेछन् । संगठनको काम गर्ने जिम्मेवारीसहित पौडेललाई महासचिवको जिम्मेवारी दिन लागिएको हो ।

केन्द्रीय कमिटी
एकीकृत पार्टीको स्थायी कमिटी ४३ सदस्यीय रहने, जसमा एमालेबाट २५ र माओवादीबाट १८ नेता हुने निर्णय भएको थियो तर, पछि त्यसमा कुरा नािलेपछि एकीकृत पार्टीको स्थायी कमिटी ४५ सदस्यीय बनाइयो । जसमा एमालेबाट २६ र माओवादीबाट १९ नेता रहनेछन् । यस्तै ४४१ सदस्यीय केन्द्रीय कमिटी हुनेछ । कमिटीमा एमालेबाट २४१ र माओवादीबाट २०० नेता राख्ने सहमति भएको छ ।
दल विघटन
एकता संयोजन समितिको बैठकपछि दुई पार्र्टीको छुट्टाछुट्टै केन्द्रीय समिति बैठक बस्यो । एमालेको बैठक बालुवाटारमा र माओवादी बैठक अध्यक्ष प्रचण्ड निवास खुमलटारमा बसेको हो । उक्त बैठकले औपचारिक रुपमा आ आफ्नो दल विघटन गर्यो ।
विघटन

एकता प्रक्रियामा रहेका नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्र विघटन भएको घोषणा गरियो । दुई दल मिलेर ‘नेकपा कम्युनिष्ट पार्टी’ बनेको छ । बालुवाटारमा बसेको संयुक्त बैठकमा अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले दुबै पार्टीको केन्द्रीय कमिटी भंग गरेको घोषणा गरे । उनले ९ सदस्यीय हेडक्वाटर गठनको निर्णय सुनाए भने ४४१ सदस्यीय केन्द्रीय कमिटीको घोषणा गरे ।

सम्पत्ति नेकपाका नाममा
पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड र केपी ओलीको अध्यक्षतामा एमाले र माओवादी केन्द्रको संयुक्त बैठक बस्यो । बैठकले दुई पार्टीको सम्पत्ति नेकपाका नाममा सार्ने निर्णय पनि गरेको छ । दुई पार्टीको छिट्टै केन्द्रीय कमिटीको बैठक बलाइनेछ ।

सपथ
एमाले र माओवादी केन्द्रको एकतापछि बनेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका केन्द्रीय सदस्यहरुले बालुवाटारमा सामुहिक सपथ लिएका छन् । सबैले एकसाथ सपथ लिएका हुन् ।

दल दर्ता
पार्टी एकता गरेका एमाले र माओवादी केन्द्रले नयाँ दल दर्ताका लागि निर्वाचन आयोगमा निवेदन दिए । त्यसका लागि पार्टीका अध्यक्षद्वय केपी ओली र प्रचण्डसहित पार्टीका वरिष्ठ नेताहरु आयोगमा पुगेका थिए । दुई दलबीच एकीकृत पार्टीेकको नाम ‘नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी’ राख्ने सहमति गरेका छन् । तर, निर्वाचन आयोगमा ‘नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी’ यसअघि नै दर्ता छ । त्यसैले दल दर्ताका क्रममा ‘नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी’लाई अण्डरलाइन गरेर निवेदन दिइएको छ ।

एकता घोषणा
निर्वाचन आयोगमा नयाँ दल दर्ताको लागि निवेदन दिएर नेताहरु राष्टिय सभा गृह पुगे ।एमाले र माओवादी केन्द्र मिलेर बनेको नेकपा कम्युनिष्ट पार्टीको तत्कालीन कार्यक्रम ‘समाजवाद उन्मुख जनताको जनवाद’ हुने भएको छ । दुई पार्टीले एकताको घोषणा गरेका छन् । एमालेले जनताको बहुदलीय जनवाद र माओवादीले २१ औं सताब्दीको जनवाद भन्दै आएको थियो । पार्टी एकताको ६ बुँदे घोषणापत्र पढ्दै गर्दै पार्टीका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालले पार्टीको तत्कालीन कार्यक्रम ‘समाजवाद उन्मुख जनताको जनवाद’ हुने बताए ।

रात्रीभोज
एमाले र माओवादीको पार्टी एकताको खुसियालीमा बालुवाटारमा रात्रीभोज हुने भएको छ । प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवासमा नै रात्रीभोज राखिएको हो । एमाले र माओवादीको केन्द्रीय कमिटीको संयुक्त बैठकमा नबगठित नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले नेताहरुलाई रात्रीभोजको निम्ता दिएका हुन् ।

एकता अभियान घोषणा गरेपछिको ९ महिना यसरी बित्यो ?

दुई पार्टीले २०७४ असोज १७ गते राष्टिय सभा गृहबाटै वाम एकता अभियान घोषणा गरेका थिए । जुन घोषणा २०७५ जेठ ३ गते पूरा भएको छ ।
१७ असोज–चुनावी गठबन्धन र एकता घोषणा स् एमाले र माओवादी केन्द्रले गत असोज १७ गते चुनावी गठबन्धन र वाम एकता अभियान घोषणा गरे त्यो आफैंमा अप्रत्याशित थियो । ६ बुंदे सहमतिमार्फत चुनाव पश्चात पार्टी एकता गर्ने निर्णय सार्वजनिक गरे ।

१८ असोज– गठबन्धन घोषणाको दोस्रो दिन दुई पार्टीबीच चुनावी क्षेत्र र सिट बाँडफाँड गरे । ६०–४० को अनुपातमा क्षेत्र र सिट बाँडफाँड भयो ।
२१ कात्तिक– संयुक्त चुनावी घोषणापत्र सार्वजनिक स् दुवै पार्टीका शीर्ष नेताको उपस्थितिमा कात्तिक २१ मा संयुक्त घोषणापत्र सार्वजनिक गरे ।

२ पुस – देउवाको राजीनामाको आग्रह स् निर्वाचनको परिणाममा वामगठबन्धनलाई बलियो बहुमत प्राप्त भयो । तर, पनि तत्कालिन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले राजीनामा दिएका थिएनन् । देउवालाई दवाव दिन पनि पुस २ गते संयुक्त पत्रकार सम्मेलन गरेका थिए । उक्त कार्यक्रममा दुवै अध्यक्षले देउवाको राजीनामा माग गरेका थिए । तर देउवाले फागुन ३ गते राजीनामा दिएका थिए ।

२५ पुस– कार्यदल गठन स् राष्ट्रिय सभा, प्रदेश सभा र प्रदेश सरकार लागि कार्यदल गठन भयो ।
१८ माघ – सिट बाँडफाँडका लागि कार्यदलको प्रतिवेदन अनुमोदन स् एमाले माओवादी एकता संयोजन समितिको वैठकले राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचन सम्बन्धी कार्यदलको प्रतिवेदन अनुमोदन गरेको थियो । नेम्वाङ नेतृत्वको कार्यदलले राष्ट्यि सभाका ५६ सिट मध्य ४३ सिटमा गठबन्धनले उमेद्वारी दिने निर्णय गर्दे एमाले २९ माओवादी १४ उमेद्वार उठाउने निर्णय गरेको थियो ।
२ फागुन–एकता संयोजन समितिको वैठक स् दुवै पार्टीको आन्तरिक बैठकपछि बसेको ललितपुर मानवभवन एकता संयोजन समिति बैठक चार घण्टा चलेको थियो ।
फागुन ३ –बामगठबन्धनबाट केपी ओली प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त
फागुन ७ – सातबुँदे सहमति स् दुई दलका नेताहरुले पार्टी एकताका सातबुँदे सहमतिमा हस्ताक्षर गरेका थिए ।
जेठ २ – गते सवै कुरा मिले ओली र प्रचण्डबीच वान टू वान कुरा भयो । यही नै पार्टी एकता गर्ने अनितम सहमति बन्यो ।

जेठ ३ गते पार्टी एकता स् दुवै दलका अध्यक्षले राष्टिय सभा गृहबाट पार्टी एकीकरणको घोषणा गरे ।